X
تبلیغات
رایتل

تفسیر 62. الجمعة آیة 9 در اسلام، در میان روزها، روز جمعه از اهمیّت خاصى برخوردار است روز جمعه نماز جمعه

جمعه 19 خرداد 1396 ساعت 15:12
تفسیر 62. الجمعة آیة 9
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نماز روز جمعه اذان گفته شود، به سوی ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر می‌دانستید!  
تفسیر 62. الجمعة آیة 9
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِیم
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ۚ ذَٰلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ 9
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نماز روز جمعه اذان گفته شود، به سوی ذکر خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتر است اگر می‌دانستید!

ترجمه
اى کسانى که ایمان آورده‏اید! آنگاه که براى نماز روز جمعه ندا داده شد، پس به سوى یاد خدا (نماز) شتاب کنید و داد و ستد را رها کنید که این براى شما بهتر است، اگر بدانید.

نکته ها
رسول گرامى اسلام در معراج مشاهده فرمود که فرشتگان براى کسانى‏که روز جمعه به نماز جمعه حاضر شوند و غسل جمعه کنند، طلب مغفرت مى‏نمایند و مى‏گویند: «الّلهم اغفر للذین یحضرون صلاة الجمعة الّلهم اغفر للذین یغتسلون یوم الجمعة»(62)
جایگاه روز جمعه‏
در اسلام، در میان روزها، روز جمعه از اهمیّت خاصى برخوردار است و روایات در این باره بسیار است که به برخى از آنها اشاره مى‏شود:
* پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله فرمودند: جمعه، سرور روزهاى هفته و داراى بزرگ‏ترین مرتبه در نزد خداوند متعال است.(63)
* جمعه، روز کمک به محرومان و فقراست. در حدیث مى‏خوانیم که پرداخت صدقه و انفاق خود را در روز جمعه پرداخت کنید.(64)
* جمعه، عید مسلمانان است.(65)
* جمعه روز ظهور امام زمان‏علیه السلام و پایان غیبت آن حضرت است: «یخرج قائمنا یوم الجمعة»(66)
* در روز جمعه درهاى آسمان براى بالا رفتن اعمال بندگان باز مى‏شود.(67)
* پیامبر مى‏فرماید: در روز جمعه خداوند کارهاى نیک را چند برابر و کارهاى زشت را محو مى‏کند، به درجات مؤمنان مى‏افزاید، دعاها را اجابت مى‏کند، بلاها را دور و حاجات مؤمنان را برآورده مى‏سازد.(68)
 هرکس روز جمعه به زیارت قبر پدر و مادر یا یکى از آنها برود، گناهانش بخشیده و نام او در زمره نیکان نوشته مى‏شود.(69)
در روز جمعه، غسل جمعه را ترک نکنید که سنّت پیامبر اسلام است و از بوى خوش بهره‏گیرید و لباس نیکو در بر کنید.(70)
پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله فرمودند: آیا به شما خبر دهم چه کسى اهل بهشت است؟ کسى که گرما و سرماى شدید او را از اعمال روز جمعه باز ندارد.(71)
در روز جمعه تا آنجا که توان دارید، کارهاى خیر انجام دهید. «و لیفعل الخیر ما استطاع»(72)
براى کسى‏که در روز جمعه به نظافت پردازد و ناخن و موى سر و صورت خود را کوتاه کند و مسواک زند... و به سوى نماز جمعه برود، هفتاد هزار فرشته او را بدرقه کنند و براى او استغفار و شفاعت نمایند.(73)
جایگاه نماز جمعه‏
اولین اقدام پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله پس از هجرت به مدینه، اقامه نماز جمعه بود.
نمازى که دعوت به آن با جمله «یا ایها الّذین آمنوا» شروع شده است.
نمازى که با جمله «فاسعوا الى ذکر اللّه» مردم به اقامه آن ترغیب شده‏اند.
نمازى که فرمان ترک داد و ستد را به همراه دارد.
نمازى که در روایات، هم وزن حج شمرده شده است. «علیک بالجمعة فانّها حجّ المساکین»(74)
نمازى که بعد از خطبه‏اش دعا مستجاب مى‏شود.(75)
نمازى که با تکیه امام جمعه به اسلحه اقامه مى‏شود.
نمازى که سبک شمردن و استخفاف آن، نشانه‏ى نفاق شمرده شده است.
نمازى که در آن امام جمعه باید مردم را به تقوا سفارش کند.
نمازى که در آن مردم از مسایل جهان آگاه مى‏شوند.
نمازى که باید به جماعت برگزار شود ونمى‏توان آن را فردى خواند.
نمازى که سفارش شده تسهیلات لازم براى حضور زندانیان مالى در آن فراهم شود.(76)
نمازى که سزاوار است سفر به خاطر حضور در آن به تأخیر افتد. حضرت على‏علیه السلام در نامه‏اى به حارث همدانى مى‏فرماید: روز جمعه مسافرت مکن تا در نماز حاضر شوى مگر سفرى که در راه خدا باشد و یا کارى که به انجام آن معذورى.(77)
نمازى که سفارش شده از روز قبل، خود را براى حضور در آن آماده کنید. حضرت على‏علیه السلام از اینکه روز پنج شنبه دارویى مصرف کنند که سبب ضعف (و عدم شرکت در نماز) در روز جمعه شود، مردم را نهى مى‏فرمودند(78) و امام باقرعلیه السلام در وصف یاران پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله فرمودند: آنان از روز پنج شنبه خود را براى نماز جمعه آماده مى‏کردند.(79)
نمازى که ثواب شرکت در آن براى مسافر، بیش از ثواب افرادى است که مقیم همان شهرند.(80)
نمازى که یک شب مانده به انجام آن، به تلاوت آیات آن سفارش شده است. در روایات سفارش شده که در نماز مغرب شب جمعه، سوره جمعه تلاوت شود که به نوعى تذکر و یادآورى و آماده شدن براى نماز جمعه است.
پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله فرمود: هر قدمى که مؤمن به سوى نماز جمعه بر مى‏دارد، خداوند هول و هراس روز قیامت را از او کم مى‏کند.(81)
نماز جمعه کفّاره گناهانى است که انسان در طول هفته انجام مى‏دهد، البته مادامى که گناهان کبیره را رها کند.(82)
کسى‏که کارگرى را اجیر کرده او را از رفتن به نماز جمعه باز ندارد که گناه مى‏کند.(83)
هرکس سه جمعه پى در پى بدون عذر موجّه نماز جمعه را ترک نماید، نام او به عنوان منافق ثبت مى‏شود. «من ترک الجمعة ثلاثة متتابعة لغیر علّة کتب منافقاً»(84)
و در روایت دیگرى مى‏خوانیم هر کس به غیر از بیمارى و عذر موجه دیگرى سه جمعه در نماز جمعه حضور نیابد، خداوند بر قلب او مُهر مى‏زند.(85)
هر کس نتوانست در نماز جمعه شرکت کند، پس مبلغى را صدقه دهد (تا کفّاره‏ى عدم حضور او در نماز جمعه باشد).(86)
رسول گرامى اسلام‏صلى الله علیه وآله فرمود: هر کس در زمان حیات و یا پس از مرگ من، نماز جمعه را از روى انکار یا استخفاف و سبک شمردن ترک کند، خداوند کارش را جمع نمى‏کند، در امورش برکت قرار نمى‏دهد و حج و صدقه او قبول نیست، مگر آن که توبه کند.(87)
هنگامى‏که امام جمعه براى خواندن خطبه مى‏ایستد، بر مردم لازم است که سکوت کنند(88) و نماز نخوانند(89) و با ادب بنشینند.(90)
وظیفه امام جمعه‏
1. خطبه‏هاى نماز، طولانى نباشد. پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله فرمودند: بعد از شما اقوامى مى‏آیند که خطبه‏ها را طولانى و نماز را کوتاه مى‏خوانند: «سیأتى بعدکم اقوام یطیلون الخطب و یقصرون الصلاة» اما شما نماز را طولانى بخوانید و خطبه‏ها را کوتاه کنید: «اطیلوا الصلاة و اقصروا الخطبة»(91)
2. خداوند، در نماز جمعه دو خطبه را قرار داد تا یکى از آن‏ها به حمد و ثناى الهى و تقدیس خداوند، و دیگرى به حوائج مردم و هشدار و آموزش آنان و نیایش اختصاص یابد.(92)
3. در حال قیام، به ایراد خطبه بپردازد. «ما رأیت رسول اللّه خطب الاّ و هو قائم»(93)
4. خطیب، اسلحه دست گیرد ولى آن را به کار نبرد بلکه به موعظه و ارشاد بپردازد. (یعنى قدرت داریم ولى در عین حال، دلسوز و مهربانیم) چنانکه پیامبر به کمان یا عصا تکیه مى‏دادند و خطبه مى‏خواندند. «یتوکأ على قوسٍ او عصا»(94)
5. هنگامى که امام جمعه از منبر بالا مى‏رود و رو به مردم مى‏ایستد به مردم سلام کند. «من السّنة اذا صعد الامام المنبر ان یُسلّم اذا استقبل الناس»(95)
6. خواندن سوره جمعه و منافقون در نماز جمعه. پیامبر اکرم‏صلى الله علیه وآله در نماز جمعه سوره جمعه و سوره منافقون را قرائت مى‏فرمودند؛ سوره جمعه را براى بشارت دادن به مؤمنان و برحذر داشتن آنان از دنیا و سوره منافقون را براى مأیوس کردن و توبیخ منافقان.(96)
 7. آگاه نمودن مردم را به مسائل روز. امام رضاعلیه السلام فرمود: نماز جمعه یک گردهمایى عمومى است تا امام جمعه مردم را به عبادت و اطاعت ترغیب کند و از گناه و معصیت پرهیز دهد و آنان را از آنچه در اطراف آنها روى مى‏دهد و از آنچه برایشان مفید و یا مضّر است، آگاه کند. «و یخبرهم بما ورد علیهم من الافاق و من الاهوال التى لهم فیها المضرّة و المنفعة»(97)
 8. امام جمعه، مردم را از آنچه خداوند به آن امر کرده و آنچه از آن نهى فرموده و آنچه مایه‏ى صلاح و فساد آنان است، آگاه سازد و آنان را تعلیم دهد. «ان یعلّمهم من امره و نهیه ما فیه الصلاح و الفساد»(98)


62) مستدرک الوسائل، ج 6، ص 91.
63) وسائل الشیعه، ج 5، ص 17.
64) وسائل الشیعه، ج 5، ص 67.
65) وسائل الشیعه، ج 5، ص 66.
66) کمال الدین، ص 164.
67) وسائل الشیعه، ج 5، ص 325.
68) وسائل الشیعه، ج 5، ص 63.
69) صلاة الجمعه، ص 245.
70) کافى، ج 3، ص 417.
71) کنزالعمال، حدیث 21085.
72) وسائل الشیعه، ج 5، ص 78.
73) مستدرک، ج 6، ص 46.
74) تهذیب، ج 3، ص 237.
75) وسائل الشیعه، ج 5، ص 46.
76) وسائل الشیعه، ج 5، ص 36.
77) نهج البلاغه، نامه 69.
78) بحارالانوار، ج 89، ص 197.
79) وسائل الشیعه، ج 5، ص 46.
80) وسائل الشیعه، ج 5، ص 36.
81) مستدرک الوسائل، ج‏6، ص‏42.
82) بحار الانوار، ج 89، ص 256.
83) مستدرک الوسائل، ج 6، ص 7.
84) مستدرک الوسائل، ج 8، ص 407.
85) کنز العمّال، حدیث 21147.
86) کنز العمّال، حدیث 21139.
87) مستدرک الوسائل، ج 6، ص 10.
88) بحارالانوار، ج 89، ص 256.
89) وسائل الشیعه، ج 5، ص 39.
90) کنز العمّال، ج 7، ص 746.
91) کنز العمّال، ج 7، ص 748.
92) وسائل الشیعه، ج 5، ص 40.
93) بحارالانوار، ج 89، ص 131.
94) وسائل الشیعه، ج 5، ص 38.
95) وسائل الشیعه، ج 5، ص 43.
96) کنز العمّال، ج 8، ص 378.
97) بحارالانوار، ج 89، ص 201.
98) وسائل الشیعه، ج‏5، ص‏40. پیام ها
1- براى دعوت مردم به عبادت باید بسترسازى کرد. (در ابتداى سوره قبل از دستور به شرکت در نماز جمعه، سخن از تسبیح موجودات است.) «یسبّح للّه... فاسعوا الى ذکر اللّه»
2- براى دعوت مردم، آنان را با احترام و نام نیک یاد کنیم. «یا ایّها الّذین آمنوا»
3- حضور در نماز جمعه، نشانه ایمان است. «یا ایّها الّذین آمنوا اذا نودى للصّلاة...»
4- نماز، مایه‏ى ذکر خدا است. «اذا نودى للصّلاة... فاسعوا الى ذکر اللّه»
5 - براى حضور در نماز جمعه، شتاب کنید. «للصّلاة من یوم الجمعة فاسعوا»
6- براى حضور در نماز جمعه، باید موانع موجود را برطرف کرد. «و ذروا البیع» (رها کردن کسب و کار و تجارت از باب نمونه است وگرنه همه کارها را باید در هنگام نماز، رها کرد و در نماز جمعه حضور یافت.)
7- خداوند که فرمان ترک تجارت مى‏دهد، آن را با وعده‏هاى حق جبران مى‏کند. «ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون»
8 - نشانه علم واقعى، انتخاب بهترین‏ها در هر زمان است. «ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون»
9- در تربیت دینى، هم تشویق لازم است، «یا ایّها الّذین آمنوا»
 هم فرمان لازم است، «فاسعوا الى ذکر اللّه»
هم نهى لازم است، «ذروا البیع»
هم استدلال لازم است. «ذلکم خیر لکم»

https://www.almubin.com/commentary/62:9

نظرات (0)
امکان ثبت نظر جدید برای این مطلب وجود ندارد.